Trendy w mobilnej fotografii. Raport Huawei XMAGE

Według badań każdego roku na świecie wykonuje się ponad 1,4 biliona zdjęć, z czego ponad 89% za pomocą smartfonów. Obrazy nie tylko dyktują, w jaki sposób rozumiemy otaczający nas świat, ale także wpływają na to, jak postrzegamy siebie. Jakie motywy najczęściej decydujemy się uwieczniać?

Natura oraz zdjęcia na wolnym powietrzu

W przesłanych zgłoszeniach dominuje temat natury – sztuczna inteligencja skategoryzowała tak aż 80% zdjęć. Czasami związek z naturą jest niewielki, jeśli na przykład na zdjęciu widzimy roślinę doniczkową na balkonie, ale w zdecydowanej większości przypadków prace uwieczniają świat przyrody. Prace konkursowe świadczą też o rosnącej świadomości społecznej, dotyczącej zmian klimatycznych – użytkownicy smartfonów nie tylko pokazują, że byli w danym miejscu w określonym momencie, ale także to dokumentują.

• 78% zdjęć zostało zrobionych na zewnątrz i najczęściej zawierają takie elementy, jak: niebo (58%) i rośliny (42%).
• Popularnym tematem są również zachody słońca, stanowiące 17% zgłoszeń. Choć mogą wydawać się one banalne, nie bez powodu nas pociągają. Wizualnie dramatyczne, z niebem płonącym w blasku czerwieni, pomarańczy i magenty, zachody słońca mogą mieć również wiele symbolicznych znaczeń, wśród których jest nadzieja i upływ czasu.

Większość krajobrazów została skadrowana w ujęciu poziomym, ale zdarzają się także pionowe:


- Zachodnia tradycja wykorzystuje format poziomy i zasadę trójpodziału, ale te pionowe pejzaże nawiązują do tradycyjnego malarstwa chińskiego i są piękne - mówi fotografka Jessica Hromas, jedna z ekspertek raportu.

Ludzie, a właściwie ich brak

Na zdecydowanej większości zdjęć (aż 73%) nie zobaczymy ludzi, a tylko 6% wizualizuje grupy. W tym podzbiorze dominują rodziny, zwłaszcza te z dziećmi.

- Brak osób na obrazach sugeruje, że przyroda kojarzy się z samotnością, dającą wytchnienie od miast. Natomiast - jeśli w obrazie jest element ludzki, np. kamper na tle Drogi Mlecznej, siła tego doświadczenia jest wzmocniona - zauważa Jessica Hromas.

Ludzie na zgłoszonych do konkursu zdjęciach występowali rzadko, ponieważ zgłoszenia nie były tak bardzo skoncentrowane na aspiracyjnym ja, które często widzimy w mediach społecznościowych, ale na otaczającej nas rzeczywistości. Jeśli już ludzie się pojawiali, to najbardziej widoczne były dwudziestokilkuletnie kobiety, często pozujące w taki sposób, by ukazać swoją młodość i urodę.

Mężczyźni, a także kobiety w średnim wieku, na zdjęciach pojawiali się dużo rzadziej. Podczas gdy panowie w wieku od 40 do 60 lat występowali na 30% zdjęć mężczyzn, to tylko 11% zdjęć kobiet przedstawiało te w średnim wieku.

- W przypadku panów mniej liczy się estetyczny wygląd, a bardziej to, co robią: ich praca, ile zarabiają, jacy są inteligentni, jaki sport uprawiają - wyjaśnia socjolożka dr Nichole Fernandez, jedna ze współautorek raportu.

Fascynacja architekturą?

Architektura jest tematem blisko połowy (47%) konkursowych zdjęć i prawie zawsze jest ukazywana z innym elementem: jeśli nie przyrodą, to z ludźmi, a często w połączeniu tych dwóch elementów.


- Kiedy ludzie są obecni w otoczeniu zabudowań na zewnątrz, zwykle znajdują się daleko od siebie - zauważa dr Nichole Fernandez. - Weźmy przykład obrazu, gdzie poruszająca się postać idąca ulicą miasta, wydaje się anonimowa. Na zdjęciu jest niewiele emocji, a to może sprawić, że pejzaż miejski wydaje się rozległy i zimny. To się całkowicie zmienia, gdy ludzie są traktowani jako nieanonimowi i są pokazani na pierwszym planie. Jeśli na obrazie są dwie osoby, tworzymy o nich opowieść, której interpretacja zależy od tego, jak postrzegamy ich interakcje i emocje.

W przypadku ujęć starych budynków twórcy poruszają serca widzów, używając określonych konwencji symbolicznych.

- Ci fotografowie są bardzo świadomi swoich odbiorców - mówi socjolog Hang San Kim. - Myślą o tym, w jaki sposób widz zaakceptuje fotografię, i mając to na uwadze, komponują swoje zdjęcia, starając się umieścić w nich nostalgiczne elementy, które łączą widzów z ich własną przeszłością. Natomiast nocne ujęcia miast przedstawiają podstawowe kształty, struktury i światła, bez miejskiego nieładu widocznego w ciągu dnia, dzięki czemu kompozycje są bardziej estetyczne, geometryczne i symetryczne.

Powszechność smartfonów a prawo do prywatności

Kiedy ktoś podnosi telefon, aby zrobić zdjęcie, coraz częściej zastanawia się nie tylko nad tym, co i w jaki sposób chce uwiecznić, ale także, gdzie zdjęcie może być rozpowszechniane w mediach społecznościowych i czy nie naruszy to czyjejś prywatności.


- Zauważyłem, że niektóre zdjęcia przesłane do konkursu miały rozmazane twarze i spodziewam się, że ludzie staną się bardziej wrażliwi na robienie czyichś zdjęć. Twarz to rodzaj danych biologicznych. W Korei Południowej zrobienie komuś zdjęcia w miejscu publicznym może prowadzić do sporów prawnych - mówi Hang San Kim.

- Widzę, że fotografowie stają się coraz bardziej ostrożni i świadomi tego, jak robią zdjęcia innym - stwierdza dr Nichole Fernandez. -To, że możemy zrobić zdjęcie, nie oznacza, że powinniśmy. Ludzie mogą rozważyć, czy opublikują zdjęcie swojego dziecka w internecie. Posiadanie i publikacja czyjegoś zdjęcia niekoniecznie jest etyczne.

Pełny raport można pobrać pod linkiem:
https://www.huawei.com/en/news/studies/huawei-xmage-trend-report-2023.