Nowe pokolenia i koniec tradycyjnych wiadomości. Raport Reuters Institute

ilustracja: DALL-E

W obszernym raporcie "Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change", opublikowanym przez Reuters Instirute fot The Study of Journalism autorzy Craig T. Robertson, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee oraz Richard Fletcher opisują głębokie zmiany w nawykach tej grupy. Nowa generacja traktuje wiadomości jako element rozrywki w smartfonie.

Młodzi użytkownicy internetu odczuwają silną potrzebę obcowania z prostym i w pełni zrozumiałym językiem. Kiedy przeciętny młody człowiek próbuje po raz pierwszy pojąć skomplikowany problem geopolityczny bez kontekstu historycznego, szybko rezygnuje z dalszego śledzenia tematu.


Przykładowo, zawiłe dyskusje o reformach makroekonomicznych skutecznie odpychają nową generację, ponieważ nie dostrzega ona punktów odniesienia do swojego życia. Współcześni dziennikarze muszą zmienić sposób prezentacji faktów, aby skutecznie dotrzeć ze swoim przekazem do pokolenia, które dorastało wśród szybkich komunikatów obrazkowych.

Od stron internetowych do mediów społecznościowych

Badacze Craig T. Robertson, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee i Richard Fletcher w publikacji Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change zaznaczają, że rewolucja nie polega na rezygnacji z telewizji. Młodzi ludzie porzucili tradycyjne odbiorniki już wiele lat temu, a obecny proces dotyczy odwrotu od portali informacyjnych. Dzisiejsi dwudziestolatkowie rzadko wpisują adresy redakcji w oknach przeglądarek. Zamiast tego poszukują wiedzy o świecie na platformach społecznościowych.

• Młodzi odbiorcy w roku 2015 traktowali strony internetowe jako główne źródło wiedzy na poziomie 36 procent.
• W roku 2025 ten sam wskaźnik popularności dla witryn wydawców spadł do poziomu 24 procent.
• Media społecznościowe zanotowały wzrost z 21 procent w roku 2015 do aż 39 procent obecnie.
• Codzienny kontakt z wiadomościami deklaruje tylko 64 procent młodych konsumentów.

Taka zmiana zachowań oznacza, że nowa generacja konsumuje wiadomości głównie przypadkowo, przy okazji przeglądania innych treści. Kiedy użytkownik przewija aplikację w poszukiwaniu zabawnych filmów, algorytm podsuwa mu krótkie doniesienie ze świata. Taki model sprawia, że młodzi obywatele rzadko wykazują intencjonalną chęć czytania długich analiz. Wolą dynamiczne materiały wizualne, które łączą powagę przekazu z elementami humoru.

Główne źródła informacji dla młodych ludzi w latach 2015-2025

Źródło informacji	Udział w 2015 roku	Udział w 2025 roku
Media społecznościowe	21%	39%
Strony internetowe gazet	36%	24%
Telewizja tradycyjna	28%	21%

Wydawcy dostrzegają ten trend i wprowadzają do swoich aplikacji pionowe materiały wideo, aby dopasować się do ekranów smartfonów. Taki format pozwala na szybkie zrelacjonowanie wydarzeń z wykorzystaniem prostych napisów oraz dynamicznego montażu. Młody widz chętnie wybiera takie aplikacje jak TikTok czy Instagram, ponieważ te narzędzia oferują bliskość z prowadzącym. Artykuł tekstowy przegrywa w tym starciu, jeśli autor pominie formę graficzną.

Twórcy internetowi zdobywają zaufanie młodych widzów

Autorzy opracowania Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change, do których należą Craig T. Robertson, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee oraz Richard Fletcher, udowadniają rosnący wpływ niezależnych influencerów. Młodzi ludzie chętniej słuchają konkretnych osób niż wielkich marek medialnych, które kojarzą ze sztywnym tonem. Internetowi autorzy budują silną więź ze swoją społecznością poprzez regularne transmisje na żywo, odpowiadanie na pytania oraz pokazywanie kulis swojej pracy.


Francuski dziennikarz internetowy Hugo Travers rozwinął swój projekt studencki w potężne medium, które codziennie tłumaczy skomplikowane zjawiska polityczne rówieśnikom w Europie. Podobną drogę wybrał Dylan Page w Wielkiej Brytanii, zdobywając wielomilionową publiczność dzięki krótkim komentarzom na platformie TikTok. Tacy autorzy zazwyczaj nie prowadzą własnych śledztw, lecz sprytnie pakują i reinterpretują doniesienia prasowe. Młody widz docenia format oferujący gotowe wyjaśnienia bez wysiłku.

• Ponad połowa młodych ludzi, czyli dokładnie 51 procent, zwraca uwagę na niezależnych twórców internetowych.
• Tradycyjne marki medialne przyciągają uwagę zaledwie 39 procent odbiorców w tym wieku.
• Ogólne zainteresowanie tradycyjnymi wiadomościami wykazuje tylko 35 procent młodych ludzi.
• Starsze pokolenie powyżej 55 roku życia deklaruje wysokie zainteresowanie na poziomie 52 procent.

Zainteresowania tematyczne młodych ludzi różnią się mocno w zależności od płci, co determinuje ich wybory w sieci. Klasyczne tematy polityczne zajmują dalekie pozycje w rankingu popularności, ustępując miejsca wiadomościom rozrywkowym oraz lżejszym treściom lifestylowym. Wydawcy must uwzględniać te różnice, jeśli planują tworzenie uniwersalnych platform. Indywidualne podejście oraz personalizacja strumienia treści stanowią szansę na przyciągnięcie uwagi konsumentów.

Zainteresowanie tematami w podziale na grupy wiekowe i płeć

Temat wiadomości	Grupa młoda (18-24)	Grupa starsza (55+)
Wiadomości rozrywkowe	Wysokie	Niskie
Polityka i gospodarka	Niskie	Wysokie
Zdrowie psychiczne kobiety	Bardzo wysokie	Średnie
Nauka i technologie mężczyźni	Bardzo wysokie	Średnie

Wskazane różnice pokazują, że nowa generacja poszukuje w wiadomościach praktycznych porad ułatwiających codzienne funkcjonowanie. Tematyka zdrowia psychicznego czy innowacji technologicznych dotyka ich bezpośrednio, w przeciwieństwie do abstrakcyjnych sporów partyjnych. Tradycyjne redakcje, w których większość pracowników stanowią starsi dziennikarze, często ignorują te potrzeby, co pogłębia alienację młodzieży. Zmiana bazy tematycznej staje się zatem niezbędnym krokiem w stronę nowoczesnego dziennikarstwa.

Sztuczna inteligencja pomaga zrozumieć skomplikowany świat

Wspomniany raport pod tytułem Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change, który przygotowali Craig T. Robertson, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee i Richard Fletcher, ujawnia otwartość młodzieży na nowoczesne technologie. Pokolenie dwudziestolatków bez obaw integruje algorytmy sztucznej inteligencji ze swoim życiem. Wykorzystują oni chatboty do streszczania długich artykułów, tłumaczenia żargonu oraz szybkiego wyciągania najważniejszych faktów z wielostronicowych dokumentów.

Młodzi ludzie traktują sztuczną inteligencję jako asystenta, który oszczędza ich cenny czas oraz codzienny wysiłek. Jeśli napotykają skomplikowany tekst o systemie podatkowym, proszą bota, aby przygotował wersję uproszczoną przy użyciu komunikatywnego języka. Przykłady wdrożeń w skandynawskich mediach pokazują, że automatyczne podsumowania, które tworzą algorytmy, przyciągają czytelników. Wydawcy wdrażający takie rozwiązania notują lepsze wskaźniki zaangażowania wśród najmłodszej grupy.


Mimo fascynacji technologiami, młodzi użytkownicy zachowują rozsądek w momentach kryzysowych, gdy potrzebują pewności co do faktów. W przypadku podejrzenia dezinformacji w sieci, młodzież wciąż ufa sprawdzonym markom medialnym oraz oficjalnym źródłom. Równolegle stosują oni metodę wzajemnej weryfikacji rówieśniczej, konsultując niepokojące doniesienia ze znajomymi w zamkniętych grupach. Pokazuje to, że technologia nie niszczy potrzeby rzetelności, lecz zmienia codzienne narzędzia kontroli.

Przyszłość dziennikarstwa wymaga głębokich zmian

Craig T. Robertson, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee oraz Richard Fletcher w swoim raporcie zatytułowanym Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change podkreślają, że wydawcy stoją przed historycznym wyzwaniem. Strategia polegająca na prostym przenoszeniu tekstów drukowanych do internetu przestała działać na młodą publiczność. Nowoczesne redakcje muszą budować zespoły składające się z młodych dziennikarzy, którzy naturalnie rozumieją estetykę oraz język platform społecznościowych.

Dobrym przykładem nowatorskiej inicjatywy jest holenderski projekt SPILNEWS, gdzie młodzi reporterzy tworzą treści dla rówieśników i rozmawiają z nimi przez komunikator WhatsApp. Innym udanym przedsięwzięciem jest australijski projekt The Daily Aus, który zyskał popularność na Instagramie. Twórcy tego formatu zrezygnowali ze skomplikowanego języka branżowego na rzecz zwięzłych, atrakcyjnych graficznie pigułek wiedzy, budując partnerską relację z widzem.

Zrozumienie potrzeb młodego pokolenia decyduje o długoterminowej stabilności całego sektora medialnego. Tradycyjne domy wydawnicze muszą zaakceptować fakt, że personalizacja strumienia wiadomości oraz różnorodność formatów stanowią dziś standard, a nie luksusowy dodatek. Redakcje powinny eksperymentować z nowym tonem głosu i zaawansowanymi technologiami, zachowując standardy etyczne. Tylko poprzez elastyczność tradycyjne dziennikarstwo obroni swoją pozycję w świecie, w którym dominują algorytmy.

Cały raport "Understanding Young News Audiences at a Time of Rapid Change" dostępny jest pod adresem: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/understanding-young-news-audiences-time-rapid-change