24.02.2025 Rynek medialny
Najtragiczniejszy rok dla dziennikarstwa. 124 ofiary śmiertelne w 2024
Krzysztof Fiedorek
in Global Edition
ilustracja: DALL-ECo najmniej 124 dziennikarzy i pracowników mediów zginęło w ubiegłym roku. To więcej niż w 2007 roku, gdy wojna w Iraku pochłonęła niemal połowę z 113 ofiar wśród reporterów. Aż 85 osób straciło życie w strefie konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Łącznie udokumentowane zostały w 16 krajach. Najwięcej w:
| Kraj | Liczba zabitych dziennikarzy w 2024 |
|---|---|
| Strefa Gazy | 82 |
| Sudan | 6 |
| Pakistan | 6 |
| Meksyk | 5 |
| Syria | 4 |
| Myanma | 3 |
| Irak | 3 |
| Haiti | 2 |
Więcej konfliktów na świecie oznacza większe zagrożenie dla dziennikarzy. Liczba wojen, zarówno politycznych, jak i kryminalnych, podwoiła się w ciągu ostatnich pięciu lat.
Baza danych zabitych dziennikarzy CPJ jest podzielona na dwie główne kategorie: "potwierdzona" i "niepotwierdzona". Zgony są klasyfikowane jako "potwierdzone", gdy dowody wskazują, że dziennikarz został zabity w związku ze swoją pracą, niepotwierdzone, gdy nie ma wystarczających informacji, aby ustalić motyw zabójstwa.
Kto ginie na pierwszej linii?
Wśród ofiar znaleźli się zarówno reporterzy zatrudnieni przez duże organizacje, jak i freelancerzy, którzy często podejmują największe ryzyko. Aż 43 ze 124 zabitych w 2024 roku to niezależni dziennikarze.
- 31 freelancerów zginęło w Strefie Gazy, gdzie wielu dziennikarzy straciło pracę po zniszczeniu ich redakcji.
- Niezależni reporterzy częściej są pozbawieni sprzętu ochronnego i wsparcia finansowego.
- W 2024 roku CPJ udzieliło pomocy finansowej 114 freelancerom, o 31 więcej niż rok wcześniej.
W Gazie praca freelancerów była szczególnie istotna, ponieważ izraelska armia ograniczyła dostęp zagranicznych dziennikarzy do Strefy. Ich relacje stały się głównym źródłem informacji dla światowych mediów.
| wskaźnik | 2024 | poprzedni tragiczny rekord |
|---|---|---|
| Łączna liczba zabitych dziennikarzy | 124 | 113 (2007) |
| Łączna liczba zabójstw powiązanych z pracą | 103 | 81 (2023) |
| Najwyższa liczba dziennikarzy zabitych w jednym kraju | 85 | 78 (2023) |
| Liczba zabitych freelancerów | 43 | 24 (2013) |
Tragiczne wskaźniki, opublikowane w najnowszym raporcie specjalnym CPJ, były najwyższe we wszystkich możliwych, monitorowanych kategoriach.
Celowe zabójstwa dziennikarzy i drony jako broń
Nie wszyscy reporterzy giną w wyniku ostrzału lub nalotów. CPJ udokumentowało co najmniej 24 przypadki celowych zabójstw dziennikarzy w 2024 roku.
Przykładem jest Hamza Al Dahdouh, operator kamery Al Jazeery, który zginął 7 stycznia w izraelskim ataku dronowym w Gazie. Towarzyszył mu niezależny reporter Mustafa Thuraya. Obaj wracali z relacji o uchodźcach, gdy ich samochód został trafiony.
Kolejną ofiarą był 27-letni Ismail Al Ghoul, dziennikarz Al Jazeera Arabic TV, który wraz z kolegą Rami Al Refee zginął w lipcu w izraelskim ataku dronowym na ich pojazd.CPJ podkreśla, że morderstwa dziennikarzy to efekt rosnącej bezkarności. Im mniej śledztw i wyroków skazujących, tym większa liczba ofiar w kolejnych latach.
Raport specjalny CPJ wskazuje również , że coraz więcej dziennikarzy ginie w atakach dronowych.
- 4 z 10 celowych zabójstw w Gazie dokonano za pomocą dronów.
- W Iraku i Syrii drony tureckie zabijały reporterów podejrzewanych o kontakty z kurdyjskimi bojownikami.
- W Pakistanie dziennikarze padali ofiarami ataków powiązanych z działalnością ekstremistów.
W Mjanmie dziennikarze zaczęli być traktowani jak wrogowie reżimu. Win Htut Oo i Htet Myat Thu zostali zastrzeleni w sierpniu przez siły wojskowe w swoim domu.
Kraje, które nie chronią reporterów
Niektóre rządy nie tylko nie ścigają sprawców, ale wręcz próbują tuszować zbrodnie przeciwko dziennikarzom. CPJ podaje kilka przykładów:
- Izrael regularnie oskarża zabitych reporterów o współpracę z organizacjami terrorystycznymi.
- Pakistan przez lata ignorował śledztwa w sprawie zabójstw dziennikarzy.
- Mjanma uznaje reporterów za wrogów państwa i zwalcza niezależne media.
- Meksyk pozostaje jednym z najniebezpieczniejszych krajów dla dziennikarzy, a tamtejsze władze rzadko prowadzą skuteczne dochodzenia.
Raport specjalny CPJ za 2024 podkreśla, że systematyczna bezkarność zachęca do kolejnych ataków na dziennikarzy i sprawia, że liczba ofiar rośnie z każdym rokiem.
***
Cały raport specjalny Committee to Protect Journalists dostępny jest na stronie https://cpj.org/
PRZERWA NA REKLAMĘ
Najnowsze w dziale Rynek medialny:
Kto ufa artykułom pisanym przez sztuczną inteligencję? Wyniki badania z Chin
Krzysztof Fiedorek
Młodzi czytelnicy ufają maszynom bardziej niż ludziom. W odbiorze informacji wolą chłodny obiektywizm algorytmów od ludzkiej emocjonalności. Bo wierzą, że artykuły tworzone przez AI są obiektywne. A im częściej mają z nimi kontakt, tym rzadziej dostrzegają w nich krzywdzące uprzedzenia.
Kto naprawdę steruje wiadomościami w internecie? Badanie z Hiszpanii
Krzysztof Fiedorek
Analiza ponad trzynastu tysięcy artykułów ujawnia zakulisowe mechanizmy hiszpańskich mediów cyfrowych. Lewicowe portale odpowiadają za 50,33 procent tekstów o lobbingu. Lobby energetyczne generuje 63,41 procent publikacji. Tylko jeden dziennik ocenia grupy nacisku pozytywnie.
Dzieci i sztuczna inteligencja. Rośnie pokolenie globalnego eksperymentu
Joanna Sokołowska
Z analizy UNICEF opartej na nowych danych z 10 krajów wynika, że co najmniej 20 mln dzieci korzystało już ze sztucznej inteligencji (AI). Wiele z nich wyprzedza dorosłych, przejmując te technologie w tempie ponad trzykrotnie szybszym.
Podobne artykuły:
Fake news w Polsce i w Europie. Badanie Kantar Public
Bartłomiej Dwornik
Trzy czwarte Polaków przyznaje, że z fake newsami, czyli informacjami nieprawdziwymi lub zniekształcającymi rzeczywistość, spotyka się raz w tygodniu lub częściej. Tylko 14% ankietowanych uważa, że ten problem nie dotyczy ich w ogóle - wynika z opublikowanych przez Kantar Public wyników badania Eurobarometr.
Youtube kontra telewizja. Pokolenie 50+ przesiada się na komputery
Krzysztof Fiedorek
Przez lata tak zwani silversi byli kojarzeni głównie z tradycyjnymi mediami, takimi jak telewizja. Jednak badania przeprowadzone przez IQS na zlecenie SilverTV oraz Lifetube pokazują, że to podejście jest już przestarzałe. Wyniki raportu jednoznacznie dowodzą, że YouTube staje się nową „telewizją”.
Pierwszy bilion dolarów. Rynek reklamy 2024 i prognozy na 2025
Marcin Grządka
Globalny rynek reklamowy wzrósł w 2024 roku o 9,5%, polski aż o 10,8% - szacuje GroupM w raporcie „This Year Next Year”. Prognozy na kolejny rok mówią o niemal równie wysokiej dynamice wzrostu dla naszego rynku – na poziomie 9,6%. Przy tym założeniu wzrośnie on do wartości 18,11 mld zł na koniec 2025 roku.
Tytuły i emocje w portalach informacyjnych. Analiza Sentimenti
Damian Grimling
Portale informacyjne od wiosny 2020 zostały zdominowane doniesieniami dotyczącymi epidemii koronawirusa (COVID-19). Firma Sentimenti przeprowadziła pomiar emocji, jakimi we wrześniu były nasycone tytuły publikacji zamieszczonych na głównych stronach najważniejszych polskich portali.
