Równość i różnorodność w mediach. Raport Europejskiej Unii Nadawców

ilustracja: DALL-E

Aż 93% organizacji medialnych zrzeszonych w European Broadcasting Union (EBU) deklaruje, że różnorodność jest dla nich priorytetem. Ponad połowa (60%) ma formalne strategie DEI, a połowa zatrudnia dedykowanych pracowników odpowiedzialnych za realizację tych działań.

To nie są już tylko deklaracje. Jak wynika z raportu "PSM Diversity Strategies 2025", opracowanego przez Dorien Verckist i Emmę Ryborg z EBU, media publiczne podejmują konkretne kroki, aby zapewnić równowagę w swoich strukturach i w treściach, które produkują.

Warto podkreślić, że 66% organizacji wdraża działania obejmujące co najmniej trzy różne wymiary różnorodności, takie jak płeć, wiek czy niepełnosprawność. W 2023 roku aż 79% organizacji aktywnie działało na rzecz równowagi płci, a 72% podejmowało inicjatywy wspierające osoby z niepełnosprawnościami.

Różnorodność w treściach i zespole

Publiczni nadawcy stosują średnio dziesięć różnych narzędzi, aby wspierać różnorodność w swoich strukturach personalnych. Do najpopularniejszych należą:

• Szkolenia z zakresu DEI dla pracowników.
• Mentoring i programy wspierające rozwój karier osób z grup niedostatecznie reprezentowanych.
• Zmiany w procedurach rekrutacyjnych i awansowych, aby zagwarantować równy dostęp do stanowisk.
• Cele ilościowe i jakościowe dotyczące zatrudnienia w różnych grupach społecznych.
• Tworzenie kodeksów treści i wytycznych dotyczących języka inkluzywnego.
• Ułatwienia dla osób z niepełnosprawnościami, w tym dostosowanie miejsc pracy.

Najwięcej organizacji koncentruje się na zapewnieniu równowagi płci (79%) oraz włączeniu osób z niepełnosprawnościami (72%). Niestety, w niektórych aspektach różnorodności – takich jak orientacja seksualna czy wyznanie – działania są znacznie mniej zaawansowane.

Najpopularniejsze obszary działań DEI w mediach publicznych

Obszar działań	Udział organizacji (2023)
Równowaga płci	79%
Włączenie osób z niepełnosprawnościami	72%
Różnorodność wiekowa	58%
Różnorodność rasowa i etniczna	51%
Status społeczno-ekonomiczny	49%
LGBTQI+ i orientacja seksualna	39%
Różnorodność religijna	36%

Wyraźnie widać, że choć równość płci i wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami to priorytety, inne wymiary różnorodności są wciąż zaniedbywane.

Monitoring i raportowanie – czy dane mówią prawdę?

Jednym z głównych wyzwań, przed którymi stoją media publiczne, jest monitorowanie efektów wdrażanych strategii. Aż 73% organizacji zbiera dane o różnorodności w swoich zespołach, a 54% analizuje również zawartość treści pod kątem różnorodności.

Narzędzia stosowane w tym zakresie są różnorodne – od ankiet i raportów, przez monitoring treści, aż po wykorzystanie sztucznej inteligencji do analizy danych. Jednak wciąż problemem pozostaje brak spójnych metodologii i trudności w gromadzeniu danych o grupach mniejszościowych, takich jak osoby LGBTQI+ czy przedstawiciele mniejszości etnicznych.

Największe wyzwania w zakresie różnorodności

Pomimo wprowadzanych strategii, wiele organizacji napotyka trudności w ich realizacji. Najczęściej wymieniane problemy to:

• Brak jednolitych standardów – różne kraje stosują odmienne podejścia do monitorowania danych o różnorodności.
• Problemy prawne – w niektórych krajach przepisy uniemożliwiają gromadzenie danych dotyczących orientacji seksualnej czy tożsamości płciowej.
• Trudności w implementacji – pomimo dobrych chęci, wdrażanie zmian strukturalnych często napotyka opór wewnętrzny.
• Niska reprezentacja na wyższych stanowiskach – choć liczba kobiet w zarządach rośnie, nadal stanowią one mniejszość na najwyższych szczeblach.
• Problemy z monitorowaniem treści – trudność w analizie, czy produkcje rzeczywiście oddają różnorodność społeczną.

Co udało się osiągnąć?

Pomimo trudności, działania przynoszą efekty. Media publiczne stają się liderami w kwestii równowagi płci – kobiety stanowią już 45% zatrudnionych i 46% kadry kierowniczej. W 2023 roku połowa awansów przypadła kobietom, co pokazuje, że strategie DEI przynoszą rezultaty.

Ponadto coraz więcej organizacji stawia na transparentność – aż 72% z nich publikuje dane dotyczące różnorodności w swoich zespołach. To nie tylko buduje zaufanie, ale także motywuje do dalszych działań.

Przyszłość różnorodności w mediach

Raport PSM Diversity Strategies 2025 pokazuje, że różnorodność staje się integralną częścią działalności mediów publicznych. Najbliższe lata przyniosą dalsze wzmocnienie działań w zakresie równości płci i integracji osób z niepełnosprawnościami, ale konieczne jest także intensyfikowanie działań w mniej rozwiniętych obszarach, takich jak różnorodność rasowa czy orientacja seksualna.

Dzięki zintegrowanemu podejściu do DEI media publiczne mogą nie tylko poprawić wizerunek, ale także zwiększyć zaufanie odbiorców. To szansa na zbudowanie bardziej otwartych i różnorodnych redakcji, które lepiej oddają złożoność współczesnego społeczeństwa.

Cały raport PSM Diversity Strategies 2025 dostępny jest na stronie European Broadcasting Union