Reklama w podświadomości. Product placement po polsku

Zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w sierpniu tego roku wprowadzony został obowiązek oznakowania audycji telewizyjnych zawierających product placement. Odpowiednie bannery graficzne powinny być widoczne na początku i na końcu audycji oraz po każdej przerwie reklamowej przez co najmniej 4 sekundy oraz powinny zajmować minimum 5% ekranu.


Z badania przeprowadzonego przez PMR Research wynika, iż niemal połowa osób oglądających telewizję (49%) spotkała się z oznaczeniem „audycja zawierała lokowanie produktu”, ale tylko jedna trzecia z nich (35%) deklaruje, że wie co to oznacza.


Spośród osób w wieku 65+, tylko 39,9% zauważyło podczas oglądania telewizji banner mówiący o lokowaniu produktu, przy czym jest to grupa wiekowa, której połowa (51,1%) spędza przez telewizorem co najmniej 3 godziny dziennie. Natomiast spośród osób w przedziale wiekowym 18-44 lat już 53,3% badanych spotkało się z bannerem, choć zdecydowana większość z nich (75%) ogląda telewizję tylko do dwóch godzin dziennie.


Natomiast jeżeli chodzi o różnice wynikające z poziomu wykształcenia, spośród osób o wykształceniu wyższym niemal dwie trzecie (64,1%) zwróciło uwagę na banner, a wśród osób z wykształceniem podstawowym zauważyło go tylko 41,2%.


Skąd wynikają te różnice? Przyczyną takiego zróżnicowania może być fakt, iż programy skierowane do różnych grup wiekowych czy o różnym wykształceniu, zawierają inne natężenie product placement.

- Co za tym idzie, również inne natężenie oznakowania o nim informującego. Zatem osoby w wieku 65+ mogą nie tyle nie zauważać bannera, lecz zwyczajnie oglądają programy, w których on się rzadziej pojawia - uważa Marcin Rzepka, kierownik Działu Badań PMR Research. - Natomiast poziom zauważalności w grupie ludzi młodych i wykształconych, może wynikać z targetowania ich przez reklamodawców ze względu na ich potencjał zakupowy.

Tymczasem wyniki dotyczące zrozumienia oznaczenia komunikującego product placement wśród osób, które je zauważyły podczas oglądania telewizji wykazują, że aż 70,5% osób w wieku 55+ nie wie, co oznacza „audycja zawiera lokowanie produktu”. Również zdecydowana większość osób z wykształceniem podstawowym (64,6%) przyznaje, że jest to dla nich komunikat niezrozumiały. Natomiast, większość osób, które odpowiedziały, iż wiedzą co oznacza lokowanie produktu jest w wieku 18-44 lat (63%) oraz pochodzą z miasta (60,2%).


- Młode pokolenie Polaków miało większą szansę z jednej strony na zetknięcie się z samym komunikatem na temat wprowadzenia oznakowania do mediów (oglądają programy gdzie on się pojawia), z drugiej strony są dociekliwi i łatwo mogą dotrzeć do tej informacji w Internecie - wpiszą zapytanie w wyszukiwarkę, a tam czeka na nich mnóstwo wpisów na ten temat - uważa Katarzyna Strzelczyk, marketing specialist PMR Research.

Podczas badania respondenci, którzy spotkali się z oznaczeniem „audycja zawierała lokowanie produktu” podczas oglądania telewizji i stwierdzili, że wiedzą co to znaczy, zostali poproszeni o wytłumaczenie go własnymi słowami. Najczęściej - w 79 procentach wskazań - pojawiała się odpowiedź, iż jest to:

• reklama produktu,
• ukryta reklama
• forma promocji

Większość ankietowanych rozumiało, że jest to związane z eksponowaniem konkretnego produktu (marki), czyli będzie na przykład widoczne logo producenta. Jednakże pojawiły się również odpowiedzi, które mogą sugerować niepokój spowodowany brakiem dokładnej wiedzy na temat tego, co się kryje pod określeniem „lokowanie produktu”, między innymi:

• coś, co działa na podświadomość,
• reklama w podświadomości,
• reklama, która ma mi utkwić w pamięci,
• produkt jest puszczany w jakimś programie i zostaje w psychice odbiorcy

Podobne wątpliwości miało 3 procent badanych. Ponadto część respondentów - 18 procent - myliła to pojęcie ze sponsoringiem lub też podawali odpowiedzi zupełnie niezwiązane z prawdziwym znaczeniem, na przykład:

• oznacza, że produkt jest polski,
• nie można nagrywać,
• recykling, zdrowa żywność

Podsumowując, można stwierdzić, iż połowa oglądających telewizję Polaków, spotkała się z bannerem „audycja zawierała lokowanie produktu”, z czego jedynie jedna trzecia deklaruje, iż wie co to znaczy a i tak nie wszyscy spośród nich (21%) faktycznie mają taką wiedzę. Pozostaje pytanie, czy zatem poza samym wprowadzeniem oznakowania, urzędnicy nie powinni zająć się również objaśnieniem skąd się ono wzięło i co oznacza?

Ogólnopolskie badanie konsumenckie zostało przeprowadzone przez PMR Research w październiku 2011 roku na reprezentatywnej próbie 1 000 pełnoletnich Polaków. Błąd oszacowania wyniósł maksymalnie 5%.