Fake news i dezinformacja. Reuters zbadał ich zasięg i wpływ

fot. tswedensky/cc0/Pixabay.com

Analitycy Reuters Institute wzięli pod lupę najpopularniejsze strony internetowe, wskazywane najczęściej jako źródła fałszywych newsów i internetowej dezinformacji. Autorzy raportu Measuring the reach of “fake news” and online disinformation in Europe przeanalizowali dane na temat sytuacji we Francji i Włoszech. Uznali te kraje za szczególnie dotknięte problemem świadomej dezinformacji, wynikającej z chęci zysku lub prowadzonej ze względów ideologicznych i politycznych.

Najważniejsze wnioski z raportu Reuters Institute, pokazują że najpopularniejsze francuskie strony internetowe bazujące na fake news nie przekraczają 3,5% zasięgu wśród internautów. Najlepszy wynik uzyskał w 2017 roku serwis magazynu Santé+ Magazine, uchodzącego za źródło niesprawdzonych informacji na tematy zdrowotne. Jego internetową wersję odwiedza 1,5 miliona osób. Za źródła dezinformacji autorzy raportu uznali też francuskojęzyczne wersje rosyjskich portali RT.com oraz Sputnik News.

Zasięg największych serwisów z "fake news" we Francji

• 3,1% - santeplusmag.com
• 1,7% - francais.rt.com
• 1,4% - fr.sputniknews.com
• 1,1% - santenatureinnovation.com
• 1,0% - espritsciencemetaphysiques.com
• 1,0% - eddenya.com
• 0,9% - letopdelhumour.fr
• 0,5% - egaliteetreconciliation.fr
• 0,4% - laguchematuer.fr
• 0,3% - sante-nutrition.org

Dla porównania - zasięg największych portali informacyjnych:

• 22,3% - lefigaro.fr
• 19,0% - lemonde.fr
• 14,7% - francetvinfo.fr

Odbiorcy serwisów dezinformacyjnych spędzają w nich miesięcznie znacznie mniej czasu, niż na stronach ze sprawdzonymi informacjami. Najpopularniejszy santeplusmag.com notował w 2017 roku niecałe 10 milionów minut miesięcznie. Dla porównania internetowa strona dziennika Le Figaro - lefigaro.fr osiągnęło wynik 178 milionów minut.

We Włoszech dysproporcja w zasięgach jest jeszcze bardziej widoczna. Najpopularniejszy serwis dezinformacyjny - Retenews24 - odwiedza około miliona Włochów. Największy wiarygodny portal ma zasięg szesnastokrotnie większy.

Zasięg największych serwisów z "fake news" we Włoszech

• 3,1% - retenews24.it
• 2,5% - meteoweb.eu
• 1,7% - breaknotizie.com
• 1,3% - direttanews.it
• 1,0% - internapoli.it
• 0,9% - dionidream.com
• 0,9% - sostenitori.info
• 0,9% - meteogiornale.it
• 0,8% - eticamente.net
• 0,6% - 1it.sputnikews.com

Dla porównania - zasięg największych portali informacyjnych:

• 50,9% - republica.it
• 47,7% - corierre.it
• 21,6% - tgcom24.mediaset.it

W największym serwisie fake-newsowym włoscy internauci miesięcznie spędzają około 7,5 miliona minut. Na stronach republica.it - 443 miliony minut.

O ile z badania Reuters Institute wynika więc, że fake news zdają się mieć o wiele mniejszy zasięg, niż większość z nas przypuszczała, o tyle niepokojące wyniki przynosi poziom zaangażowania w niezweryfikowane treści w mediach społecznościowych. Pod tym względem francuskie serwisy określane mianem dezinformacyjnych, osiągają nieporównywalnie lepsze wyniki.

Liczba miesięcznych interakcji francuskich profili z "fake news" na Facebooku

• 11,4 mln - santeplusmag.com
• 5,9 mln - letopdelhumour.fr
• 1,5 mln - laguchematuer.fr

Dla porównania - interakcje największych profili mediów informacyjnych:

• 5,6 mln - 20minutes.fr
• 2,3 mln - lefigaro.fr
• 2,1 mln - lemonde.fr

Z kolei we Włoszech sytuacja wygląda nieco inaczej. Również w mediach społecznościowych wyraźną przewagę mają wiarygodne media. Jednak poziom zaangażowania w profile dezinformujące jest zauważalny i nie należy go bagatelizować.

Liczba miesięcznych interakcji włoskich profili z "fake news" na Facebooku

• 0,7 mln - iovivaroma.org
• 0,6 mln - italiapartiamia.eu
• 0,5 mln - sostenitori.info

Dla porównania - interakcje największych profili mediów informacyjnych:

• 5,5 mln - republica.it
• 2,2 mln - corierre.it
• 2,0 mln - tgcom24.mediaset.it

Cały raport pobrać można ze strony Reuters Institute.

Zaufanie do informacji z internetu w Polsce

Raport instytutu agencji Reutersa obejmował internetowy rynek informacji we Francji i Włoszech, warto jednak w tym kontekście przypomnieć również wyniki ubiegłorocznego badania, przeprowadzonego w Polsce prze ISProject Wydawca. Jego autorzy zbadali zaufanie do informacji z internetu wśród polskich internautów:

• 19% ma pełne zaufanie do informacji znalezionych w internecie,
• 20% porównuje znalezioną informację w kilku źródłach,
• 61% stosuje zasadę ograniczonego zaufania.

Autorzy badania ustalili też, że aż 57% internautów uważa, że wszystkie informacje można znaleźć w sieci i wszyscy mamy do nich równy dostęp. Tylko 29% jest świadoma, że dostęp do informacji w internecie może być regulowany.