Niewyjaśnione morderstwa dziennikarzy. Raport CPJ 2024

ilustracja: Bing AI

Komitet Ochrony Dziennikarzy (CPJ) w swoim raporcie „2024 Impunity Index: Haiti and Israel Top List of Countries Where Journalist Murders Go Unpunished” zwrócił uwagę na alarmujący problem bezkarności morderstw dziennikarzy na świecie. Wyniki analizy obejmującej okres od 1 września 2014 do 31 sierpnia 2024 roku pokazują, że 80% przypadków zabójstw dziennikarzy pozostaje niewyjaśnionych. Dane jednoznacznie potwierdzają, że wolność prasy wciąż stoi w obliczu poważnych zagrożeń.

Haiti i Izrael w centrum uwagi

Haiti i Izrael zajęły pierwsze miejsca w Indeksie Bezkarności CPJ. W przypadku Haiti problem trwa od lat. Od 2014 roku zabójcy sześciu dziennikarzy nie zostali postawieni przed wymiarem sprawiedliwości. Raport CPJ podkreśla, że tamtejsze władze często ignorują przypadki ataków na dziennikarzy, a słabość instytucji państwowych dodatkowo pogłębia problem.


Zaskakujące było pojawienie się Izraela na liście. Po raz pierwszy od rozpoczęcia badań przez CPJ w 2008 roku, Izrael znalazł się w rankingu. W tym kraju bezkarność morderstw dziennikarzy osiągnęła jeden z najwyższych wskaźników w stosunku do liczby ludności. Analiza CPJ wskazuje na dwie nierozwiązane sprawy związane z celowymi zabójstwami dziennikarzy, w tym głośne przypadki Szirin Abu Akleh oraz innych reporterów, którzy zginęli podczas relacjonowania konfliktów.

Globalny problem bezkarności

CPJ w raporcie ujawnia, że bezkarność to problem nie tylko Haiti i Izraela. Światowy wskaźnik bezkarności wynosi aż 80%. Oznacza to, że z każdej dziesiątki zabójstw dziennikarzy, jedynie dwa przypadki kończą się ściganiem sprawców.

Dane globalne w liczbach:

• 263 dziennikarzy zginęło w ciągu ostatnich 10 lat.
• 210 spraw pozostało nierozwiązanych.
• 41 krajów uwzględniono w analizie CPJ.

Państwa o najwyższej bezkarności w liczbach:

Miejsce	Kraj	Niewyjaśnione morderstwa	Liczba ludności (mln)	Lata w indeksie
1	Haiti	7	11,7	2
2	Izrael i Terytorium Palestyńskie*	8	14,9	1
3	Somalia	9	18,1	17
4	Syria	11	23,2	11
5	Sudan Południowy	5	11,1	10
6	Afganistan	18	42,2	16
7	Irak	11	45,5	17
8	Meksyk	21	128,5	17
9	Filipiny	18	117,3	17
10	Mjanma	8	54,6	3

*Liczba dla Izraela i Terytorium Palestyńskiego obejmuje morderstwo dziennikarza Reutera, Issama Abdallaha, który zginął w Libanie z rąk izraelskich sił ostrzeliwujących z terytorium Izraela.
Źródło: CPJ, dane z Banku Światowego na 2023 rok.

Tragiczne skutki dla wolności prasy

Bezkarność morderstw dziennikarzy podważa fundamenty wolności prasy. Według raportu „2024 Impunity Index” najbardziej zagrożeni są dziennikarze śledczy, którzy często ujawniają korupcję, łamanie praw człowieka i działalność grup przestępczych. Przykładem jest Meksyk, gdzie w ciągu ostatnich lat zamordowano 31 dziennikarzy, z czego żaden przypadek nie został w pełni rozwiązany.


CPJ zauważa również, że brak konsekwencji dla sprawców prowadzi do efektu mrożącego wśród dziennikarzy. Wielu z nich rezygnuje z relacjonowania wrażliwych tematów, aby uniknąć zagrożenia życia. Raport podkreśla przypadki z Indii, gdzie lokalni dziennikarze są celem ataków za ujawnianie nadużyć władzy i korupcji.

Potrzeba działań międzynarodowych

Autorzy raportu wzywają społeczność międzynarodową do podjęcia zdecydowanych działań. Wskazują, że jedynie globalna presja na rządy krajów takich jak Haiti, Izrael czy Meksyk może wpłynąć na zmianę sytuacji. W raporcie proponują m.in. wzmocnienie wsparcia dla dziennikarzy w strefach konfliktów i zwiększenie nacisku na przestrzeganie międzynarodowych standardów ochrony prasy.

Cały raport przeczytać można na stronie:
https://cpj.org/thematic-reports/haiti-israel-most-likely-to-let-journalists-murders-go-unpunished