menu szukaj
tygodnik internetowy ISSN 2544-5839
nowe artykuły w każdy poniedziałek
tytuł monitorowany przez IMM i PSMM
zamknij
REKLAMAbanner Volcano

7.08.2006 Historia mediów

Historia prasy polskiej - lata 1945-1957

Krzysztof Dowgird

Periodyzacja pierwszego trzynastolecia prasy w PRL opiera się na kryteriach politycznych. Wykłady Magisterskiego Zaocznego Studium Dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim.

Prasa w okresie PRL


  • Periodyzacja pierwszego trzynastolecia opiera się na kryteriach politycznych:

    • Okres lubelski: lipiec 1944 - 1945.
    • Okres względnego pluralizmu prasy:1945 - 1947.
    • Okres budowania prasy stalinowskiej:1947 - 1953.
    • Okres odwilży:1953 - 1956.
    • Okres małej stabilizacji:1957 - 1970.
  • Okres lubelski: lipiec 1944 - 1945.

    • Czas tworzenia systemu prasowego opartego na nowych zasadach:

      • "Uspołecznienie" prasy - wydawcą mogły być tylko organizacje społeczne lub polityczne, a nie osoba fizyczna.
      • Przyznawanie koncesji, a nie na podstawie zgłoszenia.
      • Cenzura prewencyjna.
      • Działalność prasowa była sterowna centralnie, więc zniknął rynek prasowy.
    • Zasady te wprowadził major Jerzy Borejsza.

      • Do 1947 r. był animatorem polskich mediów.
      • On przesądził o tym, że ta prasa była spluralizowana.
      • Miał koncepcję ewolucji, a nie rewolucji systemu prasowego.
      • Stworzył w 1944 r. spółdzielnię wydawniczo - oświatową "Czytelnik".

        • Miała wydawać i kolportować prasę i książki.
        • Do 1947 r. Czytelnik rządził - był najsprawniejszy i najlepiej zorganizowany.
    • Zaczął też wtedy funkcjonować nowy system obiegu informacji:

      • Władza przekazała agencji rządowej "Polpress" prawo do reprezentowania władz od strony propagandowo - informacyjnej.
    • Stworzono Resort Informacji i Propagandy.
    • Wtedy zaczęto tworzyć prasę społeczno - kulturalną i literacką.

      • Tygodnik "Odrodzenie".

        • Był wyrazem łagodności zmian ewolucyjnych w systemie prasowym.
  • Okres względnego pluralizmu prasy: 1945 - 1947.

    • Ogromny wzrost ilości tytułów.
    • Sprzyjająca sytuacja polityczna.

      • Powstała prasa opozycyjna.
      • Komuniści starali się ograniczać jej nakład, ograniczając dostęp do papieru.
      • Powstała prasa związana z Episkopatem Polski.

        • Tygodnik Powszechny, kontynuacja przedwojennego Głosu Narodu.
        • Tygodnik Warszawski.
        • Prężny ośrodek - Niepokalanów.
      • Niejednolite jest też stanowisko lewicy.
    • To wszystko jest względne, bo reżyserowane przez władzę, która chce stworzyć swój korzystny wizerunek.
    • Można mówić w tym okresie o nasyceniu tego "rynku prasowego".

      • W każdym mieście ukazują się przynajmniej dwa różne w opcji politycznej dzienniki.
      • Rozrasta się oferta tygodników społeczno - kulturalnych i literackich.

        • Przekrój.
        • Kuźnica.
        • Odra.
  • Okres budowania systemu prasy stalinowskiej: 1947 - 1953 r.

    • Cezurą są sfałszowane wybory w 1947 r., które:

      • Legalizują władzę komunistów.
      • Pozwalają im na zaprzestanie tej gry pozorów.
      • Pozwalają im na centralizację prasy.
    • W kwietniu 1947 r. powstała w ramach PZPR pozakonstytucyjna Komisja Prasowa, decydująca w sprawach prasy i propagandy.
    • Powstała Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza (RSW), a upada "Czytelnik".
    • Powstała wspólna polityka prasowa państw skupionych wokół ZSRR na konferencji w Szklarskiej Porębie w 1947 r.
    • O tych zmianach decydował Jakub Berman.
    • Istota modelu stalinowskiego:

      • Kontrola:

        • Kontrola zewnętrzna - cenzura.
        • Kontrola wewnętrzna - w strukturach partyjnych / w redakcjach.
        • Komisja Prasowa decyduje, kto może zostać redaktorem naczelnym.
      • Czystki polityczne:

        • Niewłaściwe pochodzenie.
        • Związki z Londynem.
        • Związki z prasą przedwojenną.
      • Wymiana kadr:

        • Zatrudniani są młodzi, zaangażowani i dyspozycyjni ludzie.
      • Permanentna kampanijność:

        • Non stop mobilizowano społeczeństwo do gotowości i różnych działań.
      • Uniformizacja treści.
      • Monopol PAPu:

        • Filtrował informacje wg zaleceń politycznych.
      • Mistyfikowanie rzeczywistości.
  • Okres odwilży: 1953 - 1956 r.

    • Związana ze śmiercią Stalina.
    • Na zjeździe partii w 1954 r. pada postulat, by traktować czytelnika podmiotowo.
    • Radio Wolna Europa publikuje relacje płk Światły, który demaskuje kulisy władzy.
    • W 1954 r.:

      • Tygodnik "Dookoła świata".
    • W 1955 r.:

      • Prasa zaczyna mówić ludzkim głosem.
      • Odbywa się Festiwal Młodzieży.
      • Pojawiają się artykuły o zachodzie.
    • W 1956 r.:

      • Wypadki czerwcowe komentowane są w RÓŻNY sposób.
      • Pojawia się Po Prostu, pismo jednoczące tych, którzy chcieli zmian w systemie (a nie zmian systemu).
      • Kulminacją jest październik, i zmiana na stanowisku I sekretarza (Gomułka).
    • 1957 r.:

      • Tygodnik "Polityka" - przeciwwaga dla "Po Prostu".
      • Czystki w prasie z reformatorów - elementów wrogich.
      • Finał - zamknięcie "Po Prostu" we wrześniu.

Pozostałe części cyklu Historia prasy polskiej:


Udostępnij znajomym:

dodaj na Facebook prześlij przez Messenger dodaj na Twitter dodaj na LinkedIn

PRZERWA NA REKLAMĘ

Zobacz artykuły na podobny temat:

Chosun Ilbo. Historia koreańskiej gazety - wojownika

Małgorzata Dwornik
Od 1920 roku dziennik 조선일보 w Hangul, czyli 朝鮮日報 w Hanja lub Chosun Ilbo po angielsku, za punkt honoru obrał sobie bycie uszami i oczami Koreańczyków. Dziś gazeta, która poprowadziła Koreę do niepodległości, ma prawie dwa miliony egzemplarzy nakładu i pozycję największej gazety w kraju.

Sztuki audiowizualne. Historia radia i telewizji w Polsce

Krzysztof Fiedorek
Ponad 2000 reportaży i filmów dokumentalnych z regionalnych archiwów TVP można obejrzeć w internecie w cyfrowej, zrekonstruowanej formie. Jedną z kategorii jest prezentacja osób związanych z mediami, ich osiągnięć i twórczości z lat 70. i 80.

Pravda od stu lat. Historia najstarszej gazety ze Słowacji

Małgorzata Dwornik
Ponad ćwierć miliona czytelników wydania drukowanego i 2,5 miliona internautów, odwiedzających strony internetowe plasuje dziennik Pravda w ścisłej czołówce mediów w Słowacji. Na tę pozycję tytuł pracował równo sto lat. Jednak przez ten czas wiele razy musiał zmieniać twarz, poglądy, a czasem nawet nazwę.

Lidove noviny. Historia gazety, która urodziła się dwa razy

Małgorzata Dwornik
W pierwszym numerze Lidové noviny donosiły o ślubie Henryka Sienkiewicza. Na ich łamach dziadek Vaclava Havla ogłosił odzyskanie niepodległości po I wojnie światowej i to LN Czesi zawdzięczają spopularyzowanie krzyżówek. W czasach komuny tytuł zniknął z rynku, by oficjalnie powrócić w paradoksalnych okolicznościach. Dziś dociera codziennie do prawie ćwierć miliona osób.

Dziennikarz pod naszym niebem

Katarzyna Enerlich
Niewątpliwie najważniejszą datą w całej historii polskich mediów jest moment, kiedy media stają się wolne. To rok 1991 - dla dziennikarzy magiczna data - zniesienie cenzury.

Koreańska Centralna Telewizja. Historia TV z Korei Północnej

Małgorzata Dwornik
W latach sześćdziesiątych, tuż po uruchomieniu, program północnokoreańskiej telewizji trwał dwie godziny. Dziś nadawany jest od poniedziałku do soboty od 14.30 do 22.30. W niedziele i główne święta trwa znacznie dłużej, bo od 9.00 do 22.30. Ikona stacji, "Różowa Dama" Ri Chun Hi, jest już na emeryturze, jednak w najważniejszych dla kraju chwilach nadal pojawia się na ekranie.

Cenzura na świecie - Korea Północna

Romuald Rzeszutko
Kwestia cenzury w przypadku Korei Północnej zdaje się być tylko skromnym dodatkiem do prawdziwych problemów trapiących to państwo.

więcej w dziale: Historia mediów

dołącz do nas

Facebook LinkedIn X Twitter Google RSS

praca w mediach

Wydawca, influencer
Whitepress Dziennikarz
oferty mediów lokalnych, regionalnych i ogólnopolskich Więcej

reklama

rectangle Volcano
Dwornik.pl • szkolenia • warsztaty • marketing internetowy

zarabiaj

Zarabiaj przez internet

więcej ofert



Reporterzy.info

Dla głodnych wiedzy

Nasze serwisy

Współpraca


© Dwornik.pl Bartłomiej Dwornik 2oo1-2o24